1 Ocak 2025'ten bu yana Çekya'da aynı cinsiyetten çiftler partnerlik (partnerství) kurabiliyor. Partnerlik evlilikle aynı şekilde ve aynı nikah salonlarında kuruluyor; artık iki yabancı da bu birliği kurabiliyor. Bu nedenle Prag, yurt dışında aynı cinsiyetten bir düğün için gerçekçi bir seçenek. Yalnız önemli bir çekince var: Hukuken bu bir evlilik değil, partnerliktir ve kendi ülkenizin bunu nasıl değerlendirdiği ülkeden ülkeye değişir.
Bu rehber; Çek Medeni Kanunu'na, İçişleri Bakanlığı'nın nikah dairelerine yönelik talimatlarına ve Prag 1 nikah dairesinin bilgilerine dayanıyor. Bağlantıları sayfanın sonunda bulabilirsiniz.
Kısaca
- Partnerlik, “aynı cinsiyetten iki kişinin evlilikle aynı şekilde kurulan kalıcı birlikteliği” olarak tanımlanır. Bir kanun aksini öngörmedikçe evliliğe ilişkin kurallar partnerlik için de geçerlidir.
- İki yabancı da partnerlik kurabilir. Partnerlerden birinin Çek vatandaşı olmasını şart koşan eski kural artık geçerli değil.
- Belgeler, şahitler, tercüman ve ücretler evlilikle aynıdır.
- Tören, Prag 1'deki Eski Belediye Binası dahil aynı yerlerde yapılır.
- Hukuki açıdan temel fark evlat edinmedir: Partnerlerden biri diğerinin çocuğunu evlat edinebilir, ancak ikisi birlikte bir çocuğu evlat edinemez.
- Yurt dışında tanınma otomatik değildir. Planlamaya başlamadan önce kendi ülkenizin kurallarını kontrol edin.
Partnerlik ile evliliğin karşılaştırması
| Konu | Partnerlik |
|---|---|
| Nasıl kurulur? | Evlilikle aynı şekilde: nikahı kıyan yetkili ve iki şahit huzurunda, herkese açık ve resmî bir törenle |
| Haklar ve yükümlülükler | Evliliğe benzer; kanun aksini öngörmedikçe evlilik kuralları uygulanır |
| Soyadı | Evlilikteki üç seçeneğin aynısı: ortak bir soyadı, herkesin kendi soyadını koruması ya da ortak soyadına partnerlerden birinin önceki soyadını da eklemesi |
| Evlat edinme | Partnerin çocuğunu evlat edinmek mümkün; birlikte evlat edinmek mümkün değil |
| Dul aylığı | Başvuru üzerine mümkün |
| Belge | Törenden sonra düzenlenen partnerlik belgesi |
Koşullar
İkinizin de en az 18 yaşında ve fiil ehliyetine sahip olmanız, başka bir evlilik ya da partnerlik içinde bulunmamanız ve yakın akraba olmamanız gerekir.
Belgeler
Yabancı partnerler, evlenen yabancılarla aynı belgeleri teslim eder:
- nikah dairesinin başvuru formu,
- doğum belgesi,
- vatandaşlık belgesi (pasaport kabul edilir),
- ülkeniz düzenliyorsa evlenme ehliyet belgesi (nikah günü altı aydan eski olmamalı),
- ülkeniz düzenliyorsa medeni hal ve ikamet belgesi,
- daha önce bir evlilik ya da partnerlik yaşadıysanız boşanma kararı veya ölüm belgesi,
- geçerli bir kimlik belgesi.
Yabancı belgelerin apostilli (ya da süper legalizasyonlu) olması ve Çek mahkemesine kayıtlı yeminli bir tercüman tarafından resmî olarak Çekçeye çevrilmesi gerekir. AB, AEA ve İsviçre dışından gelen partnerler ayrıca tören günü yedi iş gününden eski olmayan bir yasal kalış teyidi sunmalıdır. ABD vatandaşları ve Birleşik Krallık vatandaşları için hazırladığımız rehberler bu belgeleri adım adım anlatıyor; aynı bilgiler partnerlik için de geçerli.
Tercüman ve şahitler
Beyan Çekçe yapılır. İkinizden biri Çekçe bilmiyorsa törende bir tercüman bulunmalıdır ve tercümanı sizin ayarlamanız gerekir. Geçerli kimliği olan iki şahit şarttır. Ayrıntılar için şahitler rehberimize göz atın.
Ücretler
| Kalem | Ücret |
|---|---|
| Partnerlerin hiçbirinin Çekya'da daimi oturumu yok | CZK 5,000 |
| Partnerlerden birinin Çekya'da daimi oturumu var | CZK 3,000 |
| Başka bir mekân ya da belirlenen gün ve saatlerin dışında | ek olarak CZK 3,000 |
Bu ücretler evlilik ücretleriyle aynıdır.
Törenin yapılabileceği yerler
- Eski Belediye Binası. Nikahlar için belirlenen yer ve saatler partnerlikler için de geçerlidir. Eski Belediye Binası'ndaki nikah salonu ücretsizdir; yalnızca nikah dairesi harcını ödersiniz. Rezervasyon için Eski Belediye Binası rehberimize bakın.
- Vodičkova 18'deki Prag 1 nikah dairesi, “başka bir mekân” ücreti gerektirmeyen daha küçük bir seçenek.
- Bölgedeki uygun başka bir mekân, örneğin bir bahçe ya da saray; nikah dairesinin onayıyla ve ek ücret karşılığında. Mekân rehberimize bakın.
- Nikah kıymaya yetkili bir kilise, kendi kuralları izin veriyorsa partnerlik törenini de gerçekleştirebilir.
Tören
Nikahta olduğu gibi tören herkese açık ve resmîdir; nikahı kıyan yetkili ve iki şahit huzurunda yapılır. Rızanızı bildirmeden önce ikiniz de bildiğiniz bir engel olmadığını, birbirinizin sağlık durumundan haberdar olduğunuzu ve mal varlığı, konut ve geçim konularını düşündüğünüzü beyan edersiniz. Ardından tutanağı şahitleriniz ve tercümanınızla birlikte imzalarsınız. Yüzükler ve kişisel sözler Çek törenlerinde yaygındır, ancak resmî talimatlarda yer almaz; bu yüzden nelerin mümkün olduğunu nikah dairesine sorun.
Kendi ülkemiz bunu tanıyacak mı?
Bu en önemli soru ve cevabı ülkenize göre değişiyor.
- Birleşik Krallık: Birleşik Krallık'ın tanınan yurt dışı birliktelikler listesinde hâlâ yeni partnerlik değil, yalnızca eski Çek kayıtlı partnerliği yer alıyor. Listede olmayan bir birliktelik, Civil Partnership Act'teki genel koşulları karşılıyorsa yine de tanınabilir. Yeni Çek partnerliği hakkında henüz resmî bir Birleşik Krallık kararı bulunmuyor.
- Amerika Birleşik Devletleri: ABD Büyükelçiliği'ne göre göçmenlik işlemlerinde yalnızca yapıldığı yerde hukuken evlilik sayılan birliktelikler evlilik olarak kabul edilir. IRS, federal vergiler açısından sivil birliktelikleri ve kayıtlı partnerlikleri evlilik saymaz. Dolayısıyla Çek partnerliğinin ABD federal mevzuatı açısından evlilik sayılmaması kuvvetle muhtemeldir.
- Diğer ülkeler: rezervasyon yapmadan önce kendi makamlarınıza ya da bir avukata danışın.
Ülkenizin evlilik olarak kabul edeceği bir birlikteliğe ihtiyacınız varsa, aynı cinsiyetten evliliğin mümkün olduğu bir ülkede resmî olarak evlenip kutlamanızı ya da sembolik töreninizi Prag'da yapmayı düşünebilirsiniz. Sembolik tören için belge, şahit ya da tercüman gerekmez.
Zaten Çek kayıtlı partnerliğiniz mi var?
2024'ten sonra yeni kayıtlı partnerlik kurulamıyor, ancak mevcut olanlar geçerliliğini koruyor. Aynı çift, kayıtlı partnerliğini istediği nikah dairesinde, herhangi bir süre sınırı olmadan ve olağan prosedürle isteğe bağlı olarak partnerliğe dönüştürebilir.
Prag'daki kutlamanızı planlayın
Yurt dışından gelen çiftler için Prag'da partnerlik törenleri, sembolik törenler ve baş başa nikahlar planlıyoruz; belgeler, tercüman, şahitler ve fotoğraflar dahil. Tarihinizi ve planlarınızı bize anlatın.
Kaynaklar
- Çek İçişleri Bakanlığı: partnerlik ve nikah dairelerine yönelik 13/2024 sayılı talimat (PDF, Çekçe)
- Çek mevzuatı: 123/2024 sayılı Kanun (partnerlik değişikliği), 301/2000 sayılı Nüfus Kayıt Kanunu, harçlara ilişkin 634/2004 sayılı Kanun
- Çek Çalışma Bakanlığı: 2024 emeklilik değişiklikleri
- Prag 1: evlilik ve partnerlik kuralları
- Birleşik Krallık: Civil Partnership Act 2004, Schedule 20 ve section 214
- ABD: ABD Prag Büyükelçiliği, DOMA sonrası SSS ve IRS Publication 555
Ekim 2026'da bu resmî sayfalarla karşılaştırılarak kontrol edildi. Bu sayfa genel bilgi niteliğindedir, hukuki tavsiye değildir. Kendi ülkenizde tanınmayla ilgili sorular için ülkenizdeki bir avukata danışın.