Większość poradników o ślubie w Czechach zakłada, że w swoim kraju możecie uzyskać „zaświadczenie o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa”. Obywatele USA nie mogą, bo w Stanach Zjednoczonych taki dokument nie istnieje. Ta jedna luka powoduje najwięcej zamieszania. W tym poradniku wyjaśniamy, co przywieźć zamiast niego – w kolejności, w jakiej trzeba to załatwić.
Wszystko poniżej opiera się na stronach Ambasady USA w Pradze, Departamentu Stanu USA, czeskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i urzędu stanu cywilnego Pragi 1. Linki znajdziecie na końcu.
W skrócie
- Zamiast zaświadczenia o braku przeszkód składacie oświadczenie pod przysięgą, że możecie zawrzeć małżeństwo. Można je złożyć w Ambasadzie USA w Pradze albo przed amerykańskim notariuszem.
- Dokumenty amerykańskie, takie jak akt urodzenia, wymagają apostille ze stanu, który je wydał. Ambasada w Pradze nie może tego za Was załatwić.
- Wszystko oprócz paszportu musi zostać przetłumaczone na czeski przez czeskiego tłumacza przysięgłego.
- Krótko przed ślubem potrzebujecie potwierdzenia legalności pobytu wydanego przez czeską policję.
- Małżeństwo zawarte zgodnie z prawem w Pradze jest co do zasady uznawane w USA bez dodatkowych formalności.
Krok po kroku
1. Wybierzcie urząd stanu cywilnego i zapytajcie, czego wymaga
Dokumenty trafiają do urzędu stanu cywilnego (matrika) właściwego dla dzielnicy, w której bierzecie ślub. Przy ślubach w Ratuszu Staromiejskim i w większości miejsc w zabytkowym centrum jest to Praga 1. Najpierw do nich napiszcie i upewnijcie się, że udzielą ślubu dwóm osobom bez pobytu w Czechach, oraz zapytajcie, jakich dokumentów oczekują. Ambasada USA również to zaleca, bo urzędy mogą różnić się w szczegółach.
2. Zbierzcie amerykańskie dokumenty i uzyskajcie apostille
Zwykle potrzebne będą:
- uwierzytelniony odpis aktu urodzenia,
- jeśli byliście wcześniej w związku małżeńskim – prawomocny wyrok rozwodowy albo akt zgonu byłego małżonka.
Każdy z tych dokumentów wymaga haskiej klauzuli apostille. Można ją uzyskać wyłącznie w USA, u Secretary of State (lub w równoważnym urzędzie) stanu, który wydał dokument. Ambasada USA w Pradze jasno zaznacza, że nie może wystawić apostille. Zamówcie je wcześnie, bo w niektórych stanach trwa to kilka tygodni.
3. Złóżcie pod przysięgą oświadczenie, że możecie zawrzeć małżeństwo
Ambasada USA w Pradze podaje, że czeskie urzędy co do zasady akceptują osobiste oświadczenie o stanie cywilnym. Macie dwie możliwości:
- W Ambasadzie USA w Pradze. Zarezerwujcie online wizytę notarialną. Stawić się musi tylko obywatel USA. Trwa to około 30 minut i kosztuje 50 $, płatne w dolarach, koronach lub kartą. Zabierzcie paszport, adres w USA i obecny adres oraz pełne imię i nazwisko, obywatelstwo i adres partnera.
- Przed amerykańskim notariuszem (notary public) w kraju. Zapytajcie urząd stanu cywilnego, czy chce, by również ten dokument miał apostille, bo oficjalne strony tego nie precyzują.
Urzędnik konsularny nie poświadcza, że możecie zawrzeć małżeństwo. Jest jedynie świadkiem złożenia przez Was oświadczenia pod przysięgą. W dniu ślubu oświadczenie nie może być starsze niż sześć miesięcy.
4. Przetłumaczcie wszystko na czeski
Praga 1 wymaga urzędowego tłumaczenia sporządzonego przez czeskiego tłumacza przysięgłego (soudní tlumočník). Dotyczy to każdego dokumentu oprócz paszportu, łącznie z apostille. Tłumaczenie wykonane w USA nie wystarczy.
5. Złóżcie dokumenty i uiśćcie opłatę
Wypełniacie kwestionariusz urzędu stanu cywilnego i składacie dokumenty. W Pradze 1 opłata wynosi 5000 CZK, jeśli żadne z Was nie ma pobytu stałego w Czechach, i 3000 CZK, jeśli jedno z Was go ma. Za ceremonię w innym miejscu albo poza standardowymi dniami i godzinami Praga 1 pobiera dodatkowe 3000 CZK. Praga 1 nie określa stałego terminu rozpatrzenia, więc złóżcie dokumenty jak najwcześniej i zapytajcie o realny termin.
6. Uzyskajcie potwierdzenie legalności pobytu
Partnerzy spoza UE potrzebują potwierdzenia, że przebywają w Czechach legalnie. Wydaje je Policja Republiki Czeskiej (policja dla cudzoziemców), a w dniu ślubu nie może być starsze niż siedem dni roboczych. Obywatele USA mogą zwykle przebywać w Czechach bez wizy przez 90 dni w każdym okresie 180 dni i na tej podstawie policja wydaje potwierdzenie. Ze względu na limit siedmiu dni zaplanujcie przyjazd do Pragi co najmniej kilka dni roboczych przed ślubem. Zapytajcie w urzędzie stanu cywilnego, do którego biura policji się udać i czy urząd może wystąpić o potwierdzenie za Was.
7. Zarezerwujcie tłumacza i zorganizujcie świadków
Jeśli któreś z Was nie mówi po czesku, w ceremonii musi uczestniczyć tłumacz. Organizujecie go i opłacacie sami. Tłumacz, który nie jest tłumaczem przysięgłym, składa przysięgę podczas ceremonii. Potrzebujecie też dwóch świadków z ważnym dokumentem tożsamości.
8. Po ślubie: akt małżeństwa
Otrzymacie czeski akt małżeństwa (oddací list). Aby używać go w USA, uzyskajcie apostille w wydziale legalizacji czeskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych przy Hradčanské náměstí 5 na Pradze 1. Opłata wynosi 600 CZK za dokument, a sprawa często jest załatwiana tego samego dnia. To, czy amerykański urząd chce również tłumaczenia na angielski, zależy od urzędu – zapytajcie w tym, z którym będziecie mieć do czynienia.
Czy małżeństwo będzie ważne w USA?
Według Ambasady USA małżeństwa zawarte zgodnie z prawem za granicą są co do zasady uznawane w USA bez dodatkowych dokumentów. Departament Stanu dodaje, że pytania o ważność należy kierować do prokuratora generalnego (attorney general) Waszego stanu. W praktyce dobrze przechowujcie akt z apostille. Będzie Wam potrzebny przy zmianie nazwiska, w sprawach ubezpieczeń i w formularzach podatkowych.
Pary jednopłciowe
Od 1 stycznia 2025 roku pary jednopłciowe w Czechach mogą zawrzeć związek partnerski (partnerství). Procedura i dokumenty są takie same jak przy ślubie, a od niedawna mogą go zawrzeć także dwie osoby z zagranicy. To odrębna instytucja prawna, a nie małżeństwo. Z oficjalnych źródeł nie wynika jasno, jak czeski związek partnerski potraktuje stan USA lub urząd federalny, dlatego przed podjęciem decyzji zasięgnijcie porady prawnej.
Realistyczny harmonogram
- 3–4 miesiące przed: kontakt z urzędem stanu cywilnego, zamówienie aktów urodzenia i apostille.
- 2 miesiące przed: rezerwacja wizyty w ambasadzie lub u amerykańskiego notariusza, zaplanowanie daty przyjazdu.
- 4–6 tygodni przed: przekazanie dokumentów tłumaczowi przysięgłemu, złożenie ich w urzędzie stanu cywilnego.
- Tydzień ślubu: potwierdzenie legalności pobytu, ostatnie ustalenia z tłumaczem i świadkami.
Chcecie, żebyśmy się tym zajęli?
Formalności to dla par z zagranicy najtrudniejsza część. Możemy koordynować kontakt z urzędem stanu cywilnego, tłumaczem przysięgłym, tłumaczem na ceremonię i świadkami, a także zaplanować sam dzień ślubu. Podajcie nam datę i miejsce, w którym chcielibyście wziąć ślub. Osoby innych narodowości zapraszamy do naszego poradnika o ślubie cywilnym dla cudzoziemców.
Źródła
- Ambasada USA w Pradze: Marriage in the Czech Republic i Notarial services
- Departament Stanu USA: 7 FAM 1450, małżeństwa obywateli USA za granicą
- Praga 1: Uzavření manželství (dokumenty i opłaty)
- Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Republiki Czeskiej: małżeństwo z cudzoziemcem i związek partnerski
- Czeska policja: potwierdzenie legalności pobytu
- Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki Czeskiej: legalizacja i apostille
Sprawdzone z tymi oficjalnymi stronami w październiku 2026 roku. Opłaty i zasady mogą się zmienić, więc zanim kupicie bilety lotnicze, potwierdźcie je w urzędzie stanu cywilnego.